دار قالی یکی از مهمترین ابزارهای بافت قالی است.

ساختمان دار قالی عبارت است از چهار چوبه‌هایی به شکل مستطیل از جنس چوب یا فلز و سایر متعلقات آن از قبیل پایه، نیمکت و چرخ دندانه‌های مربوطه.دارهای قالیبافی ابعاد مختلفی دارند، اما از نظر کارایی با یکدیگر متفاوت هستند. از آنجائیکه بافت قالی گره دار، مرحله‌ای پیشرفته تر از سایر دستبافت‌های بی گره است، لذا در ساخت بسیاری از ابزارهای بافندگی آن، از ابزارها و وسایل بافت سایر دستبافت‌ها استفاده شده است. دارهای قالیبافی تفات چندانی با دارهای بافندگی گلیم، جاجیم و غیره نداشته‌اند، اما به مرور زمان تا حدودی پیشرفته تر و کامل تر گردیدند.

اجزاء اصل

اجرای اصلی انواع دارهای قالی بافی جدید و قدیم و وظایف هر کدام در ایران

-۱- دارهای فارسی را ویژه مناطق فارسی باف،

۲ -دارهای ترکی را ویژه مناطق ترک زبان و آذربایجان، و

۳- دارهای کرمانی نیز دارهایی است که در منطقه کرمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اشکال اصلی روش طبقه‌بندی در همه این قبیل دسته‌بندی‌ها در این است که از ابتدا هیچ توجهی به عنوان این بحث نگردیده است. در واقع ما به دنبال طبقه‌بندی دارهای قالی هستیم و به عبارتی تمامی طبقه‌بندی‌های هیچ نگاه مؤثری به ساختمان اصلی دار قالی نداشته‌اند.

در اینجا می‌توان تمامی دارهای قالی و نامگذاری آنها را از ابتدا تا انتها با توجه به مراحل ساخت و پیشرفت آنها به این ترتیب طبقه‌بندی نمود:

  1. دارها ی زمینی (اعم از کمان‌دار یا بدون کمان) که به طور کامل فاقد راست رو هستند و چله کشی بر روی دار انجام می‌پذیرد.
  2. دارهای عمودی ثابت (فاقد راست رو و چله کشی بر روی دار انجام می‌پذیرد) که البته می‌توانستند کمان‌دار باشند.
  3. دارهای عمودی متحرک فاقد راست رو (که چله کشی به شیوه معرمف به فارسی برای انجام آن می‌گردید) که البته کمان‌دار بوده و هستند.
  4. دارهای عمودی متحرک دارای راست رو (که چله کشی به شیوه معروف به فارسی برای آن انجام می‌گردد) که البته کمان‌دار بوده و هستند.
  5. دارهای عمودی ثابت با راست رو (با چله کشی فارسی که می‌توانستند کمان‌دار باشند که البته امروز دیگر نیستند) سایر دارهای قالی به هر نوع که مشاهده شوند در ذیل هر یک از انواع مذکور قرار می‌گیرند. حتی دارهایی که برای بافت قالی‌های حجمی از آنها استفاده می‌شود خارج از این طبقه‌بندی قرار نداشته و فقط در ظاهر دار تغییر یافته است

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 + هجده =