در ابتدا به واژه آهار از نظر لغوی میپردازیم:

آهار از نظر لغت:آهارچیزی از نشاسته یا کتیرا یا صمغ و یالعاب خطمی و مانند آن که جامه و کاغذ و جز آن را بدان آغارند تا شخ ّ و محکم شود یا صیقل و مهره گیرد.

سوار بود بر اسبان چو شیر بر سر کوه
پیاده جمله بخون داده جامه را آهار.

آهار از نظر صنعتی: به ترکیبات نشاسته با انواع چسبهای گیاهی و صمغها  و یا ترکیبات نشاسته با انواع رزین های صنعتی  که جهت استحکام بخشی در صنایع گوناگون از جمله در صنعت نساجی در بخش تکمیل پارچه و فرش ماشینی و در صنایع کاغذ سازی مصرف می شود آهار می گویند 

هدف ازآهار :به منظور افزایش استحکام در برابر پارگی ،کاهش نیروی فرسایشی و خواباندن پرزهای سطحی الیاف،نخهای تار را آهار می دهند.مواد آهاری ماکرو مولکولی هستند که ممکن اس بر اثر پیوند بین خود و یا با الیاف دیگر تشکیل پوششی به دور نخ دهند.

آهار دو نوع است:

الف)طبیعی

ب)مصنوعی

آهار طبیعی شامل:نشاسته،مشتقات نشاسته، مشتقات سلولزی

آهار مصنوعی شامل:انواع پلی وینیل الکلها،انواع پلی اکریلات،و انواع کوپلیمر استاپرین و مائیک اسید

ترکیبات اصلی چسب آهار برای فرش ماشینی

۱- رزین پلی ونیل استات

۲- نشاسته

۳- پلی ونیل الکل

۴- آنتی باکتری

۵-  پلاستو سایزر

بهترین آهار برای انواع فرش ماشینی و سجاده فرش استفاده از بهترین نوع چسب که  انواع رزین خالص و بدون مواد افزودنی است  اما برای چسب آهار فرش ماشینی با ترکیبات نشاسته ایی  فرمول و  روش مشخصی که به صورت عمومی و در همه واحدهای تکمیل فرش ماشینی قابل اجرا باشد وجود ندارد .

ولی برای ساخت چسب و تعیین میزان مصرف هر یک از مواد توجه به نکات زیر ضروری است :

الف : نوع  ماشین آهار:میزان مصرف نشاسته و رزین در چسب وابستگی زیادی به نوع سیستم ماشین آهار دارد . چسبی که برای استفاده در ماشین آهار با حرارت مستقیم ساخته می شود برای استفاده در ماشین آهار بخار متفاوت می باشد

 

ب: نوع فرش :انواع بافت فرش و نوع مواد اولیه بکار رفته در بافت فرش و تراکم و شانه فرش در فرمول ساخت چسب آهار باید مورد توجه قرار گیرد . بنابراین نمی توان انتظار داشت با یک فرمول چسب امکان آهار نمودن انواع فرش با کیفیت مطلوب وجود داشته باشد

 

ج: میزان حرارت و طول خشک کن ماشین آهار :در نگاه کلی ماشین آهار  وظیفه دارد . پشت فرش را چسب زده و  چسب پشت فرش را کاملا خشک نماید .  خشک شدن چسب نباید باعث آسیب رساندن به الیاف فرش و یا ایجاد تغییرات در ابعاد فرش شود . در ماشین آهار جهت خشک کردن چسب از حرارت مستقیم یا غیر مستقیم استفاده می شود و بدیهی است که در فرمول چسب در صورت استفاده از مواد جاذب الرطوبه و استفاده بیش از حد از آب .  جهت خشک شدن فرش نیاز به حرارت بیشتری خواهد بود . دمای بیش از حد تعریف شده برای انواع نخ باعث آسیب رساندن به نخ خاب فرش شده و در نهایت موجب کاهش شدید کیفیت و کاهش پایداری فرش خواهد شد. علاوه بر این با توجه به استفاده از انواع نخ پنبه ایی در بافت فرش در صورت عدم رعایت میزان آب در فرمول چسب و عدم رعایت میزان کشش فرش در ماشین آهار شاهد تغییرات در ابعاد فرش خواهیم بود

 

د: نحوه پخت نشاسته :  پخت نشاسته در واحد های چسب سازی و تکمیل به دو صورت انجام می شود :

 

۱- پخت نشاسته در راکتور دوجداره با حرارت غیر مستقیم : در این روش احتمال آسیب و تخریب پیوندهای نشاسته کمتر بوده و با رعایت دمای محیط کیفیت بهتری از پخت نشاسته حاصل می شود

۲- پخت نشاسته در مخازن معمولی با تزریق بخار :در این روش احتمال افرایش میزان آب ترکیب و تغییرات PH چسب بسیار زیاد است . در تزریق مستقیم بخار . تغییرات فشار بخار بویلر و تقطیر بخار آب و شرایط دمای محیط می تواند باعث تبدیل بخار آب به آب شده و درصد آب را در فرمول تغییر دهد . علاوه براین چون برای  جلوگیری از رسوب جداره بویلر از مواد ضد رسوب استفاده می شود . مواد مواد مانند  انواع .D.M  می تواند PH چسب را تغییر دهد

 

نکته بسیار مهم دیگری که در این چسب باید مورد توجه قرار گیرد این است که کیفیت نشاسته و نحوه پخت نشاسته  عامل اصلی تعیین کننده کیفیت چسب آهار می باشد . بهترین نوع نشاسته . نشاسته ایی است که دارای گلوتن  و فاقد نمک باشد . توصیه می شود قبل از مصرف نشاسته حتما بررسی آزمایشگاهی از نظر میزان رطوبت و ناخالصی و ویسکوزیته نشاسته انجام شود . معمولا نشاسته گرانول کیفیت   بالاتری نسبت به نشاسته پودر دارد .  انواع نشاسته با توجه به درجه خلوص و نحوه استحصال آن از گندم در دمای متفاوت به حداکثر غلظت دهی و شفافیت می رسند بنابراین برای هر نوع نشاسته لزوم توجه به میزان دمای داخل راکتور الزامی است . با توجه به اینکه در واحدهای تکمیل فرش ماشینی به صورت تجربی و توسط کارگران فاقد تخصص علمی چسب سازی انجام می شود . پیشنهاد می شود همواره از یک نوع رزین و یک نوع نشاسته استفاده شود  . به عبارت دیگر هر چند توجه به کیفیت رزین پلی ونیل استات مهم می باشد اما در اغلب موارد مشکلات کیفیتی در چسب آهار ناشی از  عدم رعایت اصول پخت نشاسته و یا تغییرات در کیفیت نشاسته  موجب  کاهش کیفیت چسب نهایی می شود

 

 روش و فرمول تهیه چسب برای  آهار فرشهای معمولی و استفاده این چسب در ماشین آهار بخار  :

 

۱- مقدار ۲۵۰ کیلو گرم نشاسته داخل راکتور با ۱۰۰۰ لیتر آب سرد مخلوط شده و حدود ۳۰ دقیقه عملیات میکس انجام می شود

۲- پس از اطمینان از  حل شدن کامل نشاسته در آب به تدریج حرارت مسقیم یا غیر مستقیم جهت پخت نشاسته به سیستم وارد می شود

۳- زمان پخت نشاسته  در راکتورها متفاوت بوده  و به میزان دمای منبع حرارت بستگی دارد

۴- معمولا انواع نشاسته در دمای بین ۵۸ تا ۷۰ درجه سانتیگراد به پخت کامل و نهایی خود می رسند . توجه و دقت در  دمای پخت مهمترین عامل در کیفیت چسب نهایی می باشد

۵- پس از پخت نشاسته مقدار ۱۲۰۰  کیلو گرم رزین پلی ونیل استات به ترکیب اضافه می شود( می توان بخشی از رزین را هم همراه با نشاسته خام وارد سیستم کرد)

۶- مقدار ۵ ( پنج) لیتر پلاستوسایزر D.B.P  به صورت تدریجی پس از پخت نشاسته به ترکیب اضافه شود

۷-  برای پایداری چسب و جلوگیری از فساد و خرابی لازم است از مواد آنتی باکتری استفاده شود . در صورت مصرف فرمالین   حدود ۵ ( پنج لیتر ) فرمالین به ترکیب اضه شود . لازم به توضیح است که استفاده از انواع مواد آنتی باکتری فقط جهت محافظت از چسب تا قبل از خشک شدن و تشکیل فیلم چسب پایداری دارد و پس از انجام مراحل تکمیل رعایت شرایط نگهداری صحیح از فرش ماشینی  و دوری  از رطوبت و شرایط محیطی الزامی است . پیشنهاد نویسنده با توجه به خطرات و زیان های فراوان مصرف فرمالین   . استفاده از سایر مواد آنتی باکتریال نظیر  بنزوات سدیم می باشد.

 

در صورتیکه رزین پلی ونیل استات دارای کیفیت مطلوب باشد نیازی به مصرف پلی ونیل الکل نخواهد بود

واضح است که تغییرات در میزان مصرف هر یک از مواد باعث کاهش یا افزایش کیفیت نهایی چسب آهار خواهد شد .

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 − 1 =